رزونانس پادکستیه درباره‌ی موسیقی. ولی قرار نیست توش آلبوم‌های روز دنیا رو بررسی کنیم؛ قرار نیست مثل رادیوپیام آهنگایی رو که دوست داریم براتون پلی کنیم. قرار نیست از تاریخ موسیقی حرف بزنیم و تئوری موسیقی یاد بدیم. قرار نیست بشینیم در مورد علایق موسیقاییمون پز بدیم و از نوک بینی به هم نگاه کنیم که این چه آهنگاییه گوش میدی، بیا این موسیقیای فاخرو گوش کن!
ما قراره در مورد جزئیات صداها در موسیقی حرف بزنیم و گوشمون رو به این جزئیات، حساس کنیم تا از موسیقیهایی که داریم گوش میدیم، لذت بیشتری ببریم و راحت تر بتونیم پذیرای صداهای متنوع تر باشیم.
پس قراره چیکار کنیم تو این پادکست؟
آدما چه موزیسین باشن، چه نباشن، موسیقی بخشی از زندگیشون رو تشکیل میده. کم‌علاقه‌ترین آدما هم حداقل تو ماشینشون چندتا سیدی دارن که وقتی دارن از سرکار برمی‌گردن بذارن تو ضبط.
خیلی وقتا موسیقی می‌تونه ما رو از وسط شلوغی ِ مترو و حال و هوای ناراحت جامعه، بکَنه و با خودش ببره و روانمون رو آسوده کنه.
خیلی وقتا با یه آهنگ، یاد خاطره‌ای می افتیم، با آهنگی شاد میشیم یا وقتی که غمگینیم یه آهنگی می‌تونه حالمونو بهتر کنه.
اما بعنوان کسی که درس موسیقی خونده و الانم و کاروزندگیش در همین زمینه‌ست، خیلی وقتا برام سوال میشه که آدما به چه چیزایی توی آهنگا گوش میکنن؟ چی میشه که از یه آهنگی خوششون میاد و با یه آهنگ دیگه شاید زیاد ارتباط برقرار نکنن؟
لابد جواب این سوال رو با کلیدواژه‌ی «سلیقه» میدیم. اما موضوع بحث من، قبل از «سلیقه»ست.
تصور کنید می‌خوایم لباس انتخاب کنیم. خب ما می‌تونیم بگیم که سلیقه‌مون جوریه که مثلاً رنگ آبی رو بیشتر دوست داریم. اما مگه تنها ویژگیای که یه لباس داره، رنگشه؟ طرح و جنس و مدل و دوخت لباس هم به همون اندازه مهمن. اگه از این ویژگیها غافل باشیم چی؟
خب طبیعتاً دونستن ویژگیهای مختلفِ لباسه که توی شکل‌گیری ِ این سلیقه‌مون تأثیر میذاره. و می‌تونه کمکمون کنه لباسایی رو انتخاب کنیم که از جزئیات بیشتری توشون خوشمون اومده.
همین قضیه توی موسیقی هم هست. خیلی وقتا وقتی از آدما میپرسم از کدوم ویژگیای ِ فلان آهنگ مورد علاقه شون خوششون اومده، به شعرش اشاره میکنن. خب طبیعتاً موسیقیای که همراه با کلام باشه، شعر، جزو عوامل مهمشه. اما ویژگیهای دیگه چی؟
حالا اصلاً اومدیم و یه آهنگی بدون کلام بود! گوشش نکنیم؟ بزنیم آهنگ بعدی؟
یا اصلاً شاید شعر یه آهنگی رو دوست نداشته باشیم ولی اگه به ویژگیهای دیگه‌ی اون آهنگ توجه کنیم، شنیدنش برامون لذتبخش باشه.
این کم شدن توجه آدما به جزئیات آهنگا، تبعات دیگه‌ای هم داشته. به مرور که توجه به جزییات کم شده، تولیدکننده‌ها با تولید آثاری که خیلی شبیه به همن و بزرگترین تفاوتشون شعرشونه، تونسته‌ن این مخاطبا رو دنبال خودشون بکشن. و این وضعیت تا اینجا پیش رفته که اگه سازنده ای هم بخواد با جزئیات متفاوت و کارشده آثاری رو بسازه، مخاطبای زیادی اون تفاوت در جزئیات رو متوجه نمیشن.
یه عامل دیگه‌ای که خیلی آدما بهش اشاره میکنن، سبکه. مثلاً میگن من پاپ گوش میکنم. یا به دوردست خیره میشن و میگن موزیک فقط جز! شایدم با یه سری کلمهی قلمبه سلمبه قربون صدقه‌ی موتزارت و بتهوون برن.
دسته‌بندی کردن موسیقی‌ها البته که کار اشتباهی نیست. اما حس میکنم همینجوریش تو این دوره‌زمونه جامعه خیلی دوست داره رو آدماش برچسبای مختلف بزنه و زورکی آدما رو با خط کش از هم جدا کنه بذاره تو گروهای مختلف. حالا این که بیایم رو موسیقیا هم برچسب بزنیم و احیاناً آگاهانه یا ناآگاهانه با علاقه به برچسب خاصی در گروه اجتماعی خاصی قرار بگیریم یا قرار نگیریم، هم باعث میشه هر روز ازهمدیگه دورتر شیم، هم از کلی صدای خوب بی بهره می مونیم.
البته که قرار نیست اینجا آهنگ معرفی کنیم، یا در مورد سبک‌ها حرف بزنیم.
ما قراره در مورد جزئیات صداها حرف بزنیم و گوشمون رو به این جزئیات، حساس کنیم تا از موسیقیهایی که داریم گوش میدیم، لذت بیشتری ببریم و راحت تر بتونیم پذیرای صداهای متنوع تر باشیم.
مدتهاست بخاطر دوری محل کارم از خونه، در هفته زمان زیادی رو پشت فرمونم و به پادکستای مختلف گوش داده‌م؛ پادکستایی که خیلیاشون رو شاید شما هم فنشون باشین...
از پادکستای روایت داستانای واقعی شروع کردم، پادکستای تاریخی، اطلاعات عمومی... بعد رسیدم به یه موضوعاتی که در زمینه‌ی تخصصیم نیستن... مثلاً برنامه‌نویسی، یا فلسفه. برام جالب بود؛ حس کردم یکی مثل من، که ممکنه کمی علاقه داشته باشه به زمینه‌های تخصصی ِ دیگه ولی خب اونقدری وقت نداشته‌باشه که برای اون فیلد دوره بگذرونه و کتابها و مقاله‌های مربوط بهش رو بخونه، نیاز به یه چنین پادکستایی داره.
ایده‌ی رزونانس هم حدود یک سال پیش تو ذهنم شکل گرفت ولی خیلی با خودم کلنجار میرفتم که توی چه بستری ارائه‌ش بدم... با خودم میگفتم که خب من، اگه چیز جدیدی به دانش موسیقی اضافه نمیکنم، چرا باید چیزهایی رو که بارها نوشته شده، فقط جور جدیدی به هم بچسبونم و بازگو کنم؟
اگرم به بیان جدیدی رسیده‌م که ارزشمنده خب چرا به چاپ مقاله و کتاب فکر نکنم؟
اما، وقتی به جواب سوال رسیدم که جامعه‌ی هدف مورد علاقه‌‌م رو تشخیص دادم...
همونطور که رضاسیدی ِ معلم موسیقی، از شنیدن در مورد فلسفه و برنامه نویسی در قالب پادکست لذت میبره و چیز یاد میگیره، رزونانس هم مال رضاسیدی‌هاییه که در در زمینه‌های دیگه تخصص دارن و بدشون نمیاد با دونستن در مورد «صداها»، از گوش کردن به موسیقی لذت ببرن.
طرف‌حساب من، آکادمیسین‌ها نیستن.. رسالت رزونانس این نیست که یه حرف خفن بزنه و جامعه‌ی دانشگاهی موسیقی رو تکون بده؛ شاید البته به درد هنرجوهای موسیقی بخوره که مسائل رو از دید جدیدی ببینن؛ یا شاید بتونه به معلمای موسیقی برای رفرنس دادن تو کلاساشون کمک کنه. اما مخاطب اصلی رزونانس، شمایی هستی که می‌خوای جور ِ دیگری «بشنوی».
توی فصل اول، درباره‌ی این حرف میزنیم که آهنگ‌ها، چطوری روایت میشن. چطور اوج و فرود در محتوای آهنگ شکل میگیره.
با مفهومی به اسم «تنش» یا گره آشنا میشیم، و توی هر اپیزود در مورد این بحث میکنیم که این «تنش»، در روند روایت کردن اثر، از هرکدوم از ویژگیهای صوت چطوری استفاده میکنه و سعی میکنیم نمونه‌هایی بیاریم از آهنگایی که برامون آشنان.
در حقیقت تو فصل اول، گوشامون با یه سری مفاهیم بنیادی آشنا میشن و می‌تونن این عوامل رو تو آهنگا تشخیصشون بدن که در فصلای بعدی با تکیه به این مفاهیم بیشتر بتونیم در مورد آهنگا با هم حرف بزنیم.
اپیزود اول رو همزمان با اپیزود صفر منتشر میکنم. چون حس میکنم برای اینکه با حال و هوای رزونانس آشنا بشید، خیلی لازمه یه اپیزودش رو گوش کنید. این شما، این هم اپیزود اول.
رزونانس رو در تلگرام، ساوندکلاد و اپهای پادکست دنبال کنید و تا اپیزود بعدی، مواظب خودتون باشید.
نظرات